Volkswagen’in Almanya’daki Osnabrück fabrikasının geleceğine ilişkin aylardır devam eden görüşmeler yeni bir boyut kazandı. Alman kamu yayıncısı NDR’nin 28 Ağustos tarihli haberine göre Volkswagen, Aşağı Saksonya eyaleti ve İsrailli bir savunma şirketi arasında 7 Eylül’de bir niyet beyanı imzalanması planlanıyor.
Görüşmelerin merkezinde İsrail devletine ait savunma şirketi Rafael Advanced Defense Systems bulunuyor. Rafael, İsrail’in çok katmanlı hava savunmasının önemli unsurlarından Iron Dome (Demir Kubbe) sisteminin geliştiricilerinden biri. Plan hayata geçirilirse sistemin bazı parçalarının Volkswagen’in Osnabrück tesisinde üretilmesi gündeme gelecek.
Osnabrück fabrikası askeri üretime geçebilir
Osnabrück’te halen Volkswagen T-Roc Cabriolet üretiliyor. Ancak mevcut otomobil üretiminin 2027’de sona ermesi planlanıyor. Volkswagen de 2 binden fazla kişinin çalıştığı fabrikanın geleceği için yeni seçenekler arıyor.
Alman basınına yansıyan bilgilere göre Rafael ile yapılacak olası iş birliği kapsamında tesiste ağır taşıma araçları, fırlatma sistemleri ve elektrik jeneratörleri gibi Demir Kubbe ile bağlantılı ekipmanların üretilmesi değerlendiriliyor. Volkswagen’in önleme füzelerini üretmesi ise mevcut planın parçası değil.
Henüz nihai anlaşmanın imzalanmadığını da belirtmek gerekiyor. NDR, üretilecek parçaların tam olarak hangileri olacağı ve projenin kaç kişiye istihdam sağlayacağı gibi ayrıntıların henüz netleşmediğini bildiriyor.
Volkswagen’in geçmişinde Nazi savaş ekonomisi var
Volkswagen’in yeniden askeri üretimle gündeme gelmesi, şirketin kuruluş yıllarındaki karanlık geçmişini de hatırlattı.
Volkswagen, Nazi rejimi döneminde kuruldu ve İkinci Dünya Savaşı’nın başlamasıyla birlikte planlanan sivil otomobil üretimi büyük ölçüde yerini Alman savaş ekonomisine yönelik üretime bıraktı.
Volkswagen’in kendi tarih kayıtlarına göre fabrikalarda Kübelwagen ve Schwimmwagen gibi askeri araçların yanı sıra hava kuvvetlerine yönelik parçalar ve farklı silah sistemleri üretildi. Savaşın sonuna kadar fabrikadan 66 bin 285 araç çıktı.
V1 uçan bombaları ve Panzerfaust üretti
Volkswagen’in Nazi Almanyası için yaptığı üretim yalnızca askeri araçlarla sınırlı kalmadı.
Şirket, 1943 yılında Fi 103 olarak adlandırılan ve daha çok V1 adıyla bilinen uçan bombaların üretiminde önemli bir tedarikçi haline geldi. Volkswagen'in resmi arşivine göre şirket, Ocak 1943'te bu silahın ilk 100 gövdesinin ana tedarikçisi oldu ve ilerleyen dönemde Nazi rejiminin “misilleme silahları” programında önemli rol üstlendi.
Savaşın son döneminde Volkswagen tesislerinde tanksavar mayınları ve Panzerfaust tanksavar silahları da üretildi. Şirketin ana fabrikası Ekim 1944’te 900 bin Panzerfaust mühimmat başlığı siparişi aldı, bir ay sonra ise komple Panzerfaust üretimine geçti.
Yaklaşık 20 bin kişi zorla çalıştırıldı
Volkswagen tarihinin en karanlık bölümlerinden biri ise savaş üretiminde kullanılan zorla çalıştırma sistemi oldu.
Şirketin kendi kayıtlarına göre Nazi döneminde Volkswagen bünyesinde yaklaşık 20 bin kişi zorla çalıştırıldı. Bunlar arasında işgal edilen ülkelerden getirilen siviller, savaş esirleri ve toplama kampı mahkûmları bulunuyordu. 1944 yılına gelindiğinde zorla çalıştırılanlar ve yabancı işçiler şirketin toplam iş gücünün yaklaşık üçte ikisini oluşturuyordu.
ABD Holokost Anma Müzesi kayıtlarına göre Volkswagen, toplama kamplarından iş gücü temin etmek için de girişimlerde bulundu. 1944 yılında bir Volkswagen mühendisinin Auschwitz’e giderek 300 Macar Yahudi metal işçisini seçtiği, ayrıca yüzlerce Yahudi kadının askeri mühimmat üretiminde zorla çalıştırıldığı kayıtlara geçti.
Volkswagen bugün bu dönemdeki sorumluluğunu kurumsal tarihinde açıkça kabul ediyor ve Wolfsburg’daki tesisinde zorla çalıştırılanların anısına oluşturulmuş kalıcı bir anma merkezi bulunuyor.
80 yıl sonra yeniden askeri üretim gündemde
İkinci Dünya Savaşı’nın sona ermesiyle Volkswagen fabrikalarındaki Nazi savaş sanayisine yönelik üretim de son buldu. Şirket sonraki yıllarda dünyanın en büyük otomotiv gruplarından birine dönüştü.
Şimdi ise yaklaşık 80 yıl sonra Volkswagen’in adı yeniden doğrudan savunma sanayisiyle birlikte anılıyor. Osnabrück fabrikası için Rafael ile yürütülen görüşmeler anlaşmayla sonuçlanırsa tesis, otomobil üretiminden İsrail’in Demir Kubbe sistemine yönelik askeri bileşenlerin üretimine geçebilecek. Ancak taraflar arasında nihai anlaşma henüz açıklanmış değil.
diyekonustu.com - tagesschau.de