Yap-İşlet-Devret (YİD) ve Kamu Özel İşbirliği (KÖİ) modeli, AKP hükümetleri döneminde eğitimden sağlığa kadar hemen her alanda bütçeye ağır yükler yükledi. YİD ve KÖİ modelli projelerin ağır sözleşme yükümlülükleri nedeniyle bütçe yetiştirilemeyen alanlardan en önemlisi sağlık alanı oldu. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın, “Cebimizden beş kuruş çıkmayacak” dediği şehir hastaneleri kuruluş yılları itibarıyla kamu kaynaklarını adeta yuttu.
AKP'nin, “Kamu bütçesine az yük getiriyor” dediği çok sayıda KÖİ projesi, uzun süreli garanti ödemeleri ve sözleşme yükümlülükleri nedeniyle “Astarı yüzünü aştı” yorumlarına yol açtı. Şehir hastaneleri için kamu bütçesinden yapılan ödemelerin büyüklüğü de KÖİ Modeli’ne yönelik eleştirilerin haklılığını ortaya koydu.
BÜTÇE CANAVARI
BirGün'ün haberine göre: İlki 2016 yılında Yozgat'ta hizmete açılan KÖİ Modeli ile inşa ettirilen toplam şehir hastanesi sayısı, 2026 itibarıyla 18’e ulaştı. Devletin kasasından bir kuruş dahi çıkmayacağı savunulan şehir hastaneleri, Sağlık Bakanlığı bütçesini kısa sürede yuttu. Türkiye’deki 18 şehir hastanesini işleten müteahhitlere 2025 yılında aktarılan toplam kaynak, 111 milyar 100 milyon 278 bin TL olarak hesaplandı.
KÖİ Modeli ile inşa ettirilen 18 şehir hastanesinin, 2026 yılında da bütçeyi yutmaya devam ettiği görüldü. Sağlık Bakanlığı, 2026 yılının Ocak-Ağustos döneminde şehir hastanelerine yönelik faaliyetler kapsamında 100 milyar 778 milyon 409 bin TL harcadı.
EN BÜYÜK KALEM
Şehir hastaneleri için Sağlık Bakanlığı bütçesinden yapılan harcamanın, “Tedavi hizmetleri” başlığı altında yapılan 10 kalem harcamadan yedisini geride bıraktığı öğrenildi. Şehir hastaneleri için yapılan harcamanın geride bıraktığı bazı kalemler, şöyle sıralandı:
- Ağız ve Diş Sağlığı Hastanesi Hizmetleri: 23 milyar 907 milyon TL
- Acil Sağlık Hizmetleri: 4 milyar 498 milyon TL
- Hastane Yapım, Tefrişat ve Onarım: 75 milyar 443 milyon TL
- Sağlık Bilgi Sistemi Altyapısı ve Teknolojisinin Geliştirilmesi: 1 milyar 73 milyon TL
- Tedavi Edici Sağlık Hizmetlerinin Planlanması ve Koordinasyonu: 422 milyon 523 bin TL