Samsun’da, 18 Nisan 2019 tarihinde İngiliz Kontrol Subayı Yarbay Heathcote Smith’in tuttuğu istihbarat raporunda, rum çeteleriyle ilgili ilginç notlara rastlandı. Yarbay Smith’in raporunda, dönemin Valisi İbrahim Edhem Bey’in, rum çeteleri ile mücadele etmek için Laz çetelerini Samsun’a davet ettikleri kaydedildi.
Tarih Araştırmacısı Mehmet Köseoğlu’nun derlemesiyle işte o raporlar ve tarihin tozlu raflarındaki önemli notlar…
——
İNGİLİZ KONTROL SUBAYININ RAPORLARINDA SAMSUN VALİSİ İBRAHİM EDHEM BEY’İN AÇIKLAMASI: LAZ ÇETELERİ SAMSUN’A DAVET ETTİK….
İngiltere’nin Samsun’daki kontrol subaylarından Yarbay Heathcote Smith 18 Nisan 1919 tarihli istihbarat raporunda şu bilgileri verir:
EŞKİYALIK HİKÂYELERİ DUYDUM
“… Bölgede çok fazla sayıda eşkıyalık hikâyeleri duydum. Bunlar Rumların alışılmış mutat abartılı hikâyeleriydi. Ancak son zamanlarda katiller ve hırsızların olması nedeniyle bu soruna biraz daha ciddi yaklaşılması kanaatindeyim.
VALİ EDHEM BEY: LAZ ÇETELERİ DAVET ETTİK
Bölgedeki Laz çeteleri ile ilgili olarak vali ile yaptığım bir konuşmada, bu Rum eşkıyanın katliam ve soygunların artması nedeniyle Türk köylülerinin kendi güvenliklerini sağlamak için Lazları davet etmek zorunda kaldıklarını ifade etti.
15.TÜMENDE SİLAHLI FİRARLAR VAR
Eşkiyalık konusunda 15.Tümen komutanı ile yaptığım bir konuşmada bana geceleyin tümenden silahlı firarların olduğunu söyledi. Komutan şundan korkuyordu. Eğer eşkıya karşı bir kuvvette yola çıkarsa bu kuvvetin yarısı eşkıyaya katılmak için kaçarlardı. İngiliz birliklerinin eskort olarak kendisine katılıp katılamayacağını sordu. Bunun imkânsız olduğunu söyledim. Ancak eğer isterse Samsun’daki karargâhına koruma yapmayı teklif ettim.
Kaynakça:
Mehmet Okur, “İngiliz İstihbarat Raporlarına Göre 1919’da Samsun’da Genel Durum”,
İlkadımdan Cumhuriyet’e Milli Mücadele Sempozyumu,
İlkadım Belediyesi Yayınları, , Samsun, 2008, s. 129-141
http://www.pontos-news.gr/article/175630/treis-oplarhigoi-toy-pontoy-poy-edrasan-sto-nomo-dramas /17042019
Samsun doğumlu Rum çete: Jordan Hasaris (Soldan ikinci)
Samsun’da Laz Çeteler
Samsun’da Laz Çeteler